«Har du fått rekning frå Nomil på eit tilleggsgebyr? Tilleggsgebyret som er lagt på rekninga frå Nomil skal dekke kommunen sine kostnader med etterdrift og miljøovervaking av dei nedlagte deponia i Vedvik (tidlegare Vågsøy) og Purkehola (tidlegare Flora).»

Dette står å lese aller sist i ein informasjonstekst som blei lagt ut på Kinn kommune sine heimesider i veka som gjekk. Den øvrige informasjonen omhandla endringane som Nomil no innfører når det gjeld ekstra utdeling av plastposar og plastsekkar for kjeldesortering i husstandane.

Og sidan den sistnemnte endringa har sett sinna i kok blant mange av kommunens innbyggjarar, særleg i sør, er det kanskje ikkje så rart at dette tilleggsgebyret så langt har gått under radaren til mange.

Ellingsund svarar

Men alle gebyr av denne sorten har sitt opphav. Ein plass i systemet, ved eit skrivebord eller ein pc – eller på ei synfaring på ei nedstengd søppelfylling – må ein tanke fødast og eit dokument lagast – som til slutt munnar ut i eit vedtak som gjer det legitimt å krevje inn millionbeløp i året frå kommunens innbyggjarar. Og som vi veit, avgifter skal alltid vere til sjølvkost av kva det kostar å produsere tenesta.

Så lat oss prøve å nøste oss tilbake i tid, sjå på fakta, tal og historikk – og gjere greie for kvifor du skal betale 250 kroner i ekstraavgift i året.

Til det treng vi hjelp frå alltid tolmodige, alltid telefonsvarande tekniske sjef i Kinn kommune, Frode Ellingsund:

– Det er litt over 7500 husstandar i Kinn, gonger 125 kroner gonger 2. Det skulle gi rundt 1,9 millionar i årleg innkravd avgift. Kvifor blir summen berre 1,3 millionar?

– Fordi berre rundt 6600 av desse husstandane skal betale avgifta. Det handlar litt om eigedomsstruktur, at mange bur i burettslag og ein del andre faktorar.

– De har overvaka dei to nedlagte deponia heilt sidan 2009. Kvifor skal innbyggjarane byrje å betale avgift for dette no, 13 år seinare?

– Fordi Flora kommune i realiteten har subsidiert dette for innbyggjarane, gjennom å bruke av eit fond som no ikkje lenger kan ta den belastninga. I gamle Vågsøy kommune har innbyggjarane betalt denne avgifta i mange år.

Skal betale i minst 30 år

– Nomil skal ikkje ha ei einaste av desse 250 kronene, ikkje sant?

– Det skal dei ikkje. Desse pengane går til Kinn kommune, som igjen skal syte for å overvake og passe på fyllingane i eit miljøperspektiv.

– I kor mange år skal brukarane betale?

– I alle fall i 30 år framover. Faktisk så har ikkje fyllingane i Vedvika og Purkehola fått status som avslutta og stengde, hos Statsforvaltaren i Vestland. Her skal gjerast eit viktig etterarbeid, med tildekking med topplag, byggje sikre dreneringar og opparbeide prøvetakingspunkt.

– Når skjer dette?

– Oppdraget har vore ute på anbod. Norconsult fekk tildelt jobben. Det kostar rundt 250.000 kroner.

Ingen politikarar involvert

– Så, utan å korrigere for prisvekst, så skal husstandane i Kinn betale 40 millionar i avgifter for å passe på desse fyllingane i åra framover. Når slike avgifter blir vedtekne, må det forankrast politisk?

– Nei. Dette er gjort som eit administrativt vedtak. Vi kunne valt å berre auke opp renovasjonsavgiftene og tatt det inn på den måten, men denne gongen valde vi å synleggjere det heilt konkret og fortelje kva pengane går til.

– Korleis kjem ein fram til summen på 250 kroner årleg?

– Vi har som sagt drive dette arbeidet for kommunens rekning sidan 2009, og har rimeleg god oversikt på kva denne overvakinga og tilsynet kostar oss. Summen ligg rundt ein million årleg. No krev vi inn litt meir, slik at vi får dekt kostnadene med å formelt og teknisk avslutte og stengje ned dei to deponia, asvluttar Ellingsund.

FIRDAPOSTEN PRESISERER: Sjølv om administrasjonen har rekna ut storleiken på det nye gebyret på 250 kroner, kan ikkje administrasjonen formelt vedta eit tilleggsgebyr på eigen kjøl. Det er kommunestyret som har vedteke og dermed sagt ja til gebyret i samband med vedtak av gebyrregulativet i kommunen. (Saka blei oppdatert tysdag kl. 09.47).