Magne Djupevik i Barlindbotnen tok kontakt med Firdaposten og fortalde at det har skylt opp store mengder daud hestemakrell i fjæra.

Spreidd over 3–4 kilometer

Han trur det har samanheng med ein observasjon kona hans gjorde heilt i starten av veka, av fisk som oppførte seg merkeleg på vika nedanfor huset:

– Den sumde i ring og liksom duppa opp og ned i vatnet, slik at vi såg uggane, eller piggane, den har på ryggen.

Grunnen til at Djupevik trur dette er same fisken dei seinare fann daud, er at den oppførte seg så annleis.

– Den går ikkje slik til vanleg, den går nede i sjøen, men no var den oppe vassflata.

Djupevik vil ikkje ta på seg å anslå kor mykje fisk det er snakk om, men seier den ligg spreidd ut over ei strekning på 3–4 kilometer og at det er mykje fisk.

– Eg talde over 40 stykke berre der eg stod.

Djupevik tok med seg ein fisk som han sløgde, for å sjå om innhaldet kunne gi nokon peikepinn om kvifor den dauda.

– Men det fanst ikkje mat i den i heile teke – den var heilt tom, og gjellene såg normale ut.

Djupevik reagerte likevel på at fleire av fiskane hadde ein slags grønfarge på utsida, noko han seier han aldri før sett på denne fisken.

På spørsmål om han er sikker på at fisken ikkje stammar frå ein båt, seier Djupevik at det er lenge sidan det har vore båtar så langt inne i fjorden og fiska. Han har derimot høyrt at nokon har hatt ei liknande oppleving i nærleiken av Bergen, seier han, og det stemmer.

For lite salt

Ifølge Os & Fusaposten fann ei kvinne 17 daude hestemakrellar laurdag, pluss at avisa har fått eitt tips til. Bergens Tidende skriv at det vart funne mellom 100 og 200 daude fiskar på Tysnes, og politiet har fått melding om daud og halvdaud fisk i Bjørnfjorden. BT har vore i kontakt med seniorforskar Leif Nøttestad ved Havforskingsinstituttet, som har ein teori om kvifor fisken har dauda:

– Vi har bak oss ein lang og kald periode som har kjølt ned sjøen. Det har vore nesten vindstilt, og det har ført til sikting eller lagdeling av vassmassene. Over tid har det blitt skilt ut eit lag med nesten reint ferskvatn mot overflata. Det frys ved null grader og finst i det øvste vasslaget over det tyngre salte sjøvatnet, forklarar Nøttestad.

Dermed trur han at hestemakrellen kan ha komme opp i eit slikt ferskvasslag og dauda som følge av at den ikkje har tolt overgangen frå saltvatn til ferskvatn.

– Det er nok ei dødsfelle for hestemakrell om dei sym inn i vassmassar som er både veldig kalde og inneheld veldig lite salt, seier Nøttestad.

Djupevik kjøper den forklaringa.

– Det høyrest rett ut, synest eg.

Men eit sikkert svar krev undersøking av både fisken og sjøen, strekar forskaren under.

Hestemakrell

Ein god matfisk som er spesielt ettertrakta i Asia. Den blir også kalla taggmakrell, fordi den har 70–80 taggete skjell langs sidelinja. I Nordaust-Atlanteren er hestmakrellen utbreidd frå Afrika til ca. 66°N, inkludert Middelhavet, Svartehavet, Skagerrak og nord til sørlege Norskehavet.

I dei europeiske fiskeområda er det tre hestmakrellbestandar som har fått namn etter gyteområda sine: Den sørlege bestanden gyter utanfor Spania og Portugal, den vestlege gyter i Biscaya, vest av Irland og Storbritannia, og nordsjøbestanden gyter i sørlege Nordsjøen.

Det norske fisket går føre seg i norsk sone i Norskehavet/Nordsjøen, vanlegvis i oktober–desember, og fangstane har variert mykje dei siste åra. Tidlegare gjekk det meste av dei norske fangstane til mjøl og olje, men vestleg hestmakrell er ein sunn og god matfisk, så i seinare år har hovudmengda blitt eksportert til Asia. Det er stort sett berre Norge som fiskar med snurpenot, vanleg reiskap elles er trål.