Gå til sidens hovedinnhold

Hadde du takka ja til denne lunsjinvitasjonen? Det gjorde vi.

Artikkelen er over 4 år gammel

Å ete insekt noko som vi tenker fuglane gjer – eller katten, om han klarer fange den irriterande fluga i vindaugskarmen. Men i resten av verda er insekt ein naturleg ingrediens i matlaginga, til dømes i Latin-Amerika, Afrika, Asia, og i deler av Oseania.

Det er det også blitt i ei lita kjellarleilegheit i Firdavegen.

– Eg kjem nok ikkje til å erstatte biffen, grønsakene og egga med maur og sirissar med det første, humrar, Kjetil Alisøy Søvig.

– Men det å bruke insekt som ingrediensar, må definitivt kunne seiast å piffe opp måltida litt, legg han til.

Foto: Tarjei Langeland

 

Eg hadde eigentleg berre tenkt å lage ei lita sak om bruk av insekt som ingrediensar i matlaging, etter at Kjetil la ut bilde av sine nyinnkjøpte, små «delikatesser» på Facebook ei veke tidlegare. Men som vilkår for å få lov til å komme på besøk og lage ei sak, skulle han invitere meg på lunsj torsdag. Og vi skulle begge ete. Eg takka sjølvsagt ja med ein gong – før eg fekk tenkt meg om.

Ein liten del av meg håpte han hadde gløymt det heile, men onsdag tikka det inn ei facebookmelding frå Kjetil. Han hadde ikkje gløymt lunsjavtalen likevel. Snarare tvert om, han hadde stått med grytene til seine natta.

«Håper du har opparbeidd ein god appetitt», skreiv han. Vedlagt var eit bilde av to skorpionar, hygienisk forsegla i plast. Klar til å etast. Billene har han kjøpt på nettet frå England, der dei driv oppdrett av insekt meint for å etast.

 

Når du står der ved stupet og det ikkje er noko veg utanom, nyttar det ikkje tenke så mykje over alternativa. Då er det berre å hoppe i det, og håpe at ein landar sånn nokolunde med begge beina intakt. Sånn kjendest det, då vi steig ut av bilen utanfor leilegheita til Kjetil ved lunsjtider torsdag.

Men frå den opne inngangsdøra kom det fantastiske lukter. Inne stod Kjetil over grytene. Han har stelt i stand ein femretters lunsj til oss, verdig ein restaurant.

– Sjekk dei her då!

Kjetil opnar entusiastisk kjøleskapet, der ei skål med sjokoladedekte palmesnutebille-larver, «sago worms» som dei heiter på engelsk, ligg og ventar på oss. Dette er ein av to dessertar. Den andre ligg allereie på benken. Fint dandert saman med fersken og chevreost, ligg ein skorpion.

Resten av menyen var ikkje mindre avskrekkande. Først var det salat med dronningvevermaur, fresa med kvitløk. Så blir det pizza med bakte sirissar. Den tredje retten er eit kalvemåltid, på sett og vis. Då serverer Kjetil flaskegresskarsuppe med stor vasskalv (biller, altså), før kalaset blir runda av av med larvesjokolade, før ost med skorpion.

 

– Det byrja eigentleg med nysgjerrigheit og ønsket om å prøve noko nytt. Og litt på gøy, humrar Kjetil. Han jobbar til dagleg som helse- og livsstilcoach på Spenst i Florø, og er dermed meir enn over snittet oppteken av kosthald. Han er glad i å lage mat, og dyktig til det også, skal vi dømme ut frå alle rettane han har diska opp. Det einaste som skil dei frå «vanleg» mat, er at han har brukt insekt i oppskrifta.

– Det blir som ein ingrediens, på linje med anna kjøt eller krydder, strekar Kjetil under, før han legg til:

– Her du, prøv ein dronningvevermaur. Den er fritert og marinert i kvitløk den og.

Når ein først har takka ja til å ete lunsj, er det ingen veg utanom. Men til mi store overrasking er mauren faktisk ganske så god. Det knasar ein heil del, rett nok. Og dei hersens små beina og vengene festar seg mellom tennene. Men smaken er det ingenting å utsette på. Det smakar ikkje som noko anna, verken fugl eller fisk. Det smakar mest av marinaden. Og som ingrediensen i salat, smakte det i alle fall ikkje noko av maurene. Hadde eg hatt augo att medan eg åt, kunne det like godt ha vore små krutongar. Det same var tilfellet med pizzaen med bakte sirissar. Pizzaen var faktisk veldig god.

– Det er stort sett slik med mange av insektene eg har spist: Dei smakar ikkje noko i seg sjølv, men tek smak frå resten av ingrediensane, strekar Kjetil under. Men det finst unntak. Stor vasskalv, til dømes.

Bildeserie

Kelner, det er ein bille i suppa!

 

– Vasskalven har eg ikkje prøvt før, så den får du prøve først du som er gjest, ler kokken ertande medan han ristar dei svarte, glinsande billene i olje saman med kvitløk og krydder. Suppa er ferdig på førehand.

Eg takkar høfleg nei, og peikar på at det er kokken sitt privilegium å smake først.

– Det er like trygt å ete som anna mat, dei blir produsert på like vilkår som anna landbruk. Dei påstår at det krev mindre energi å produsere ein kilo med insektprotein kontra ein kilo storfeprotein, så det er miljøvennleg, strekar Kjetil under.

Men så er det tid for vasskalven. Etter ein kort disseksjon for å sjå korleis billa ser ut innvendig, prøver Kjetil ei skei vasskalv-suppe.

– Det smakar mest suppe, seier Kjetil og ser på meg. No er det min tur. Og eg finn fort ut at det ikkje smakar berre suppe. Vasskalven smakar nærast som godteri som du får kjøpt på tivoli, men ikkje på ein god måte. Og den knasar noko innmari.

Heldigvis smakar dessertane mykje betre. Det vil seie, larvesjokoladen smakte berre sjokolade. Den kunne eg nok ete fleire av, men skorpionen smakte slik ein trur skorpion smaker. Og eg spring ikkje til kjøleskapet for å hente fleire, for å seie det slik. Alt i alt samanfattar Kjetil det ganske bra.

– insekt gjer måltida til noko meir enn berre eit måltid.

Insektfakta

Insektproduksjon bandlegg mindre areal enn tradisjonelt oppdrett av storfe. 30 prosent av jordoverflata blir brukt til kjøtproduksjon.

Det å produsere 150 gram med grashopper krev veldig lite vatn. For den same mengda storfekjøt, går det med 3290 liter vatn.

Insekt inneheld protein, vitamin og mineraler. Men det er likevel ikkje berre å gyve innpå med småkryp du finn i hagen; mange insekt er giftige, eller inneheld sprøytemiddel eller giftstoff i lufta. Etter det vi veit er det kring 1000 insektartar som blir spist regelmessig, av i alt kring 1900 som er kategorisert som etande.

 

Kommentarer til denne saken